فهرست

icon_home.gif صفحه اصلي

logo1.jpg موسسه ‌فرهنگي‌ ‌امين
tree-T.gif معرفي و اهداف
tree-T.gif بازتاب
tree-T.gif مجوزها
tree-T.gif تقديرنامه ها
tree-L.gif تماس با ما

stories.gif مطالب سايتShow/Hide content
tree-T.gif موضوعات اخبار
tree-T.gif مقالات
tree-T.gif داستانمقالات جدید !
tree-T.gif آرشیو اخبار
tree-L.gif ارسال خبر

icon_members.gif بخش كاربريShow/Hide content
tree-T.gif ثبت نام ازدواج
tree-T.gif سئوالات رایج
tree-L.gif تنظیمات کاربری

favoritos.gif امكانات سايتShow/Hide content
tree-T.gif دريافت فايل
tree-T.gif سايت‌هاي مفيد
tree-T.gif برترین ها
tree-T.gif جستجو
tree-T.gif نظر سنجی
tree-T.gif آمار بازديد
tree-L.gif نقشه سايت

صفحه فيس بوك موسسه

جستجو



مقالات گذشته

New Content

· مرد ستيزي قوانين خانواده در ايران
· داستان تكراري يك بله برون
· تنها هستی؟ چرا صیغه نمی شی
· رابطه جنسی دهانی و ابتلا به سرطان دهان و گلو
· قهر تا مرگ
· آموزش جنسی در چه سنی باید آغاز شود؟
· نامه دختر زیبای 24 ساله و پاسخ رئیس ثروتمند
· این مردهای غمگین نازنین
· ازدواج و فرزندآوری؛ روایی یا ناروایی اخلاقی؟
· زبان عشق همسرتان را کشف کنید!
· آیا پرهیز دائمی از رابطه جنسی امکان‌پذیر است؟
· رابطه جنسی در معالجه میگرن موثر است
· مصرف صحیح کاندوم
· مضرات پورنوگرافی در زندگی زناشویی
· آموزش مسائل جنسی به کودکان!
· چه ميزان رابطه زناشويی طبيعي است؟
· دختران دم بخت بخوانند ...
· چگونه با هم رابطه زناشويي برقرار كنيم
· ازدواج اجباري و داستان تلخ اعتياد يك زن
· هرچی عوض داره گله نداره
· متولی مقاوم سازی خانواده ها کیست؟
· سن مناسب فرزند برای ازدواج مجدد والدین
· رشد «طلاق» و نعل وارونه زدن !!
· سايه‌اعتياد روي‌ سر خانواده
· 32 نکته طلايي درباره ازدواج
· شبی که همسرم از من خواست با یه خانوم دیگه برم بیرون!!!
· کی با کی ازدواج کنه؟!
· مهريه ... ضمانت يا فتنه
· پيشگيري از آسيب‌هاي خانواده‌‏
· در سال ۲۰۳۰ ایران چند میلیون نفر جمعیت دارد؟
· آنچه در دوره نامزدي بايد دختران بدانند
· تا 2 سال بعد از طلاق ازدواج نکنيد
· دیه و مهریه، بدهی نیستند
· چگونه می توان دختر بازی و پسربازی را مدیریت کرد؟!
· دخالت والدین در روابط همسران
· پدران و 4 نقش محوري در بنيان خانواده
· چند سوالی که زنان خجالت می‌کشند بپرسند!
· چه ازدواج کرده باشید، چه نکرده باشید، باید این را بخوانید
· اعتیاد در کمین کودکان ماست
· گوش فلک را پر کرده ایم از شعار تحکیم خانواده!!!
· بررسی عوامل بزه دیدگی در خانواده
· كودک و حسادت
· من اگر میتونستم
· خشونت‌هاي کلامي را جدي بگيريد
· طلاق عاطفي: خيلي‌دور، خيلي نزديك
· شش چرخه طبیعی عمل جنسی در مردان
· فرزند، تنها نقطه تلاقي پس از طلاق
· افسردگي همسر، دلايل و راهکارها
· سال‌نو، زندگي‌نو
· يك زندگي منطقي
· آثار زيانبار تكبر در خانواده
· سلامت جنسي در مدارس
· راز هايي‌‌که ‌زوج هاي موفق‌ فراموش نمي‌کنند
· كودكان را بامنطق تربيت كنيم
· آنچه كه زنان هنگام ملاقات با مردان به آن توجه ميكنند
· انزال زود رس به چه معناست ؟
· دنياي خاكستري مردان و زنان مجرد
· هفت‌كليد طلايي براي ارتباط موثر همسران
· خوشبختي‌خانواده با امر به معروف و نهي از منکر
· ايدز، سوغات مرگبار مصرف مواد روانگردان
· مهرش همه «زندان» شد!
· مفهوم خشونت خانگي عليه زنان
· رضايت؛ رمز خوشبختي‌خانواده
· داروی جنسی نا درست موثر نیست فاجعه بار است
· اختلافات خانوادگي و بروز ناهنجاري اجتماعي
· نقش اخلاص در خوشبختي خانواده
· آثار خوش‌بيني در خوشبختي خانواده
· نقش فروتني در خانواده
· تربيت از ديدگاه فيلسوفان و مربيان بزرگ‏
· دوره نامزدي را جدي بگيريم
· کنار آمدن با جنبه های غیر جذاب و ناخوشایند همسر
· شيوه‌هايي براي برخورد درست با كودكان ناسازگار
· شروط ضمن عقد، كارسازتر از مهريه‌هاي سنگين
· سادیسم و ناهنجاریهای جنسی: نشانه ها و روشهای درمانی
· در مورد يكي از بیماریهای مقاربتی
· آموزش خواستگاری موفق
· جمعیت مجردها، رو به افزایش
· کودک آزاری از نظر حقوقی
· شایع‌ترین بیماری مسری جنسی
· عاقبت پك‌هـاي زنانـه بـه سيـگار!
· همراهي خانواده براي درمان يك بيمار
· علت برهم خوردن روابط عاشقانه
· چه داروهایی بر میل جنسی تاثیر میگذارند
· اختلال هویت جنسی: علل، علائم، درمان
· قصه‌گويي براي کودکان ‌را فراموش نکنيد
· هفت علامت خطر در بارداری که نباید فراموش شوند
· انواع خانواده و آثار تربيتي آن
· ‏خانواده؛ تحول‌ها و آسيب‌ها
· مراقبتهای بهداشتی آلت تناسلي
· مسايل عمومي همسران و زناشويي
· ریشه یابی و علت های کودکان خیابانی
· مردان ازکدام رفتارجنسی همسرخود بیزارند؟
· استفاده از کاندوم و انزال منقطع بهترین روش برای جلوگیری از بارداری در زوج‌های جوان
· سه نکته مهم در مورد آمیزش جنسی
· زود انزالی مردان (نوعی ناتوانی جنسی)و روش درمان
· فواید بوسه در روابط زناشویی
· كودكان و نوجوانان بي‌سرپرست و بدسرپرست را دريابيم
· اختلال اضطراب منتشر بخش دوم
· برای مقابله با خجالت کشیدن چه کاری انجام دهم؟
· روش مناسب تحریک جنسی شوهر
· زندگی زنان مطلقه زیر نقاب تأهل
· تأثیر لبخند نوزاد روی مادر
· بهترين زمان براي برقراري رابطه جنسي
· خشونت خانگي، آمار ازدواج را پايين مي آورد
· استرس و اختلال اضطراب منتشر
· گذر و نظري بر تعليم و تربيت
· مطالبی که جوانان از رابطه جنسی باید بدانند
· راهكارهاي مقابله با استرس كودكان
· یک مشاوره برای تغییر زندگی
· زنان ایرانی بیگانه با ارگاسم
· 4 دشمن تمايلات جنسي
· ۱٠ علائم حاملگي
· خاطرات یک رهيده از تباهي
· کندوکاوی درباره کودک آزاری
· 14 راه سرد شدن از رابطه جنسی با همسرتان
· زنان بعد از مقاربت جنسی چه چیز دوست دارند ؟
· حاملگی خارج از رحم چیست؟ آیا خطرناک است؟
· آداب ازدواج در ايران باستان
· لـقـاح اسپرم و تخمک و آغاز بارداری
· نکاتی مهم از همسرداری موفق
· 10 نکته عالی برای تربیت فرزندان
· اضطراب قبل از ازدواج: دلایل و روشهای درمانی
· ارتباط ناتوانی در نعوظ (سفت شدن آلت)و افسردگی در آقایان
· مدت زمان عاشقي چقدر است ؟؟
· مقایسه شیر انسان و شیر گاو
· روش دقیق محاسبه مهریه به نرخ روز
· آیا رابطه جنسی دهانی بی خطر است؟
· از دوستی خیابانی تا کودک نامشروع
· همسریابی، مسئولیتی اجتماعی و حکومتی
· همسریابی، مسئولیتی اجتماعی و حکومتی
· همسریابی، مسئولیتی اجتماعی و حکومتی
· ازدواج شاد به سلامت زنان کمک می‌کند
· زن زیبارو و مرد وفادار
· ازدواج و تابعیت زن ایرانی (1)
· ماساژ جنسی بدن زن چه تاثیری بر رابطه جنسی دارد؟
· اشتغال زوجین و آثار و پیامدهای آن بر فرزندان-3
· عصبانيت و عشق...
· تاثیر تغذیه مناسب در رابطه جنسی
· يكي از دلايل گرايش به همجنس
· چه میزان رابطه جنسی طبیعی است؟
· واریکوسل (یکی از دلایل ناباروری مردان)
· فكر نكردي مردم در موردش چي ميگن ؟
· سرطان گردن رحم، دومين علت مرگ زنان در دنيا
· رفتارهايي كه تحریک جنسی زن ها را خاموش میکند
· اعتراض زن به دیدن فیلم‌های شرم‌آور توسط همسر
· هيپنو تراپي و تاثير آن در پزشكي
· خود ارضائی : تلاقی اوهام ناخودآگاه با هورمونهای جنسی
· اشتغال زوجین و آثار و پیامدهای آن بر فرزندان –2
· دوران بارداری و وظایف مردان
· شخصیت همسر آینده را بر چه اساسي بسنجيم
· خريد شوهر
· ماساژ جنسی بدن زن چه تاثیری بر رابطه جنسی دارد؟
· شخصیت جنسی چیست ؟ و اداراک هیجانی چه تاثیری بر روابط زناشویی دارد ؟
· رابطه ازدواج و تندرستی
· تجربه ازدواج موقت برای یک آلمانی
· اگر بچه مي خواهيد.......
· تبخال تناسلي زنان
· مجرد ماندن و نداشتن رابطه جنسی می تواند برای بدن مضر باشد.
· توصیه هائی چند پیرامون بهداشت روانی در ازدواج
· اشتغال زوجین و آثار و پیامدهای آن بر فرزندان - 1
· نامزد من كيست
· زن نیک از منظر سعدی
· تربیت فرزندان از منظر سعدی
· دست از سر ازدواج برداریم
· ازدواج مجدد و ظرف واقعیت‌های جامعه
· چرا خود ارضاپي ناپسند است؟
· آنچه در مورد مساپل مرتبط با فيزيك جنسي نميدانيد؟
· انجام حرکات بدنی منظم و داشتن تناسب اندام در جوانی، ضریب هوشی را افزایش می‌دهد .
· واژينيسم يا انقباض عضلاني زنان در رابطه جنسي
· چرا عمر زنان از مردان بیش‌تر است؟
· شانس داشتن زندگی مشترک را از جوانان نگیریم
· مواد پلاستیکی زمینه ساز اختلالات جنسی در مرد
· 60 نکته درباره ازدواج
· اگر اينگونه هستيد.. ازدواج نکنيد
· بلوغ جنسی مناسب لازمه ی ازدواج موفق است .
· شناخت استمناء يا خودارضائی و عوارض ناشي از آن
· انـزال غیر قابل کنترل
· پیش نوازی در رابطه جنسی
· اضطراب در خصوص اندازه آلت
· 8 توصیه غیردارویی برای کاهش درد عادت ماهانه
· سوسن عشق اسطوره ای من
· نوزاد فروشی
· زنان توانايي‌هاي خود را نمي‌شناسن(بررسي اختلالات جنسي زنان)
· آنچه منجر به كاهش ميل جنسي مي شود
· خطرات پنهان ازدواج فامیلی
· ارضاي ميل لذت بردن با جست وجو
· چگونه در اينترنت فريب شيادان به ظاهر خواطر خواه را نخوريم؟
· زنان مسن تر از همسر
· چرا‌ همسران ‌به ‌سراغ‌ دادگاه ‌مي‌روند؟‌
· چندهمسری يك معضل اجتماعي يا ....:مصاحبه با مدير موسسه امين
· خيانت مطبوع
· ده راه كار برای شاد نگه داشتن زندگي زناشويي
· طلاق عاطفي
· عروس 60 ساله افاده اي
· 9 باور غير منطقي درباره انتخاب همسر
· مهریه معامله نیست
· خانمها قبل از انتخاب همسر بدانند
· كلاف سردرگم ازدواج جوانان در ميزگرد ايسنا
· رضایت در سکس(1)
· ازدواج موقت درمان يا درد؟

مطالب گذشته

Monday, July 07
ازدواج ۳۰ هزار دختر زیر ۱۵ سال در کشور!
Saturday, July 05
نمی‌توان زوج‌ها را «مجبور» به فرزندآوری کرد
دور باطل مشاجرات خانوادگی و دعواهای کاری
برخورد سلبی با مردم در سیاست‌های جمعیتی جواب نمی‌دهد
Thursday, July 03
ناباروران را دريابيد نيازي به ممنوعيت سقط جنين و وازكتومي نيست
Saturday, June 28
قتل زن باردار به‌دلیل رقابت عشقی
Wednesday, June 25
زوج‌‌های متقاضی طلاق باید به مراکز مشاوره بهزیستی مراجعه کنند
20٪ ازدواجها منجر به طلاق در استان خراسان
Tuesday, June 24
آمارهاي جديد طلاق به روايت قوه قضاييه
Tuesday, June 17
3 میلیون زوج نابارور و 11میلیون جوان در آستانه ازدواج
Thursday, May 08
ازدواج روي هوا
Monday, May 05
آگونا و یا "زن در بند"
Saturday, May 03
طلاق عاطفی، جدایی خاموش زوجین
Monday, April 28
مردانِِ آمادهِ ازدواج کمیاب می شوند
Thursday, April 24
۶ راه برای امنيت ارتباط براي دوستي يا همسر يابي در دنیای اینترنت
Wednesday, April 23
روزانه ۴۳۴ مورد طلاق در ایران ثبت می‌شود!
بانکها تمایلی به پرداخت وام ازدواج ندارند!
Sunday, April 20
نشست نوروزي مدير موسسه امين با دكتر گلزاري معاونت محترم ساماندهي ازدواج وزرات ورزش و جوانان
بی‌رغبتی به ازدواج «بحرانی» شده است
Saturday, March 08
دادگاهي شدن براي سوراخ کردن کاندوم
Wednesday, March 05
به زنان اعتماد ندارم
تاثیرات منفی مادر یا پدر مسن بودن
Saturday, March 01
جوانان فراری از ازدواج
Thursday, February 20
آخرین وضعیت صدور مجوز مراکز مشاوره ازدواج
Sunday, February 16
رابطه جنسی دهانی و ابتلا به سرطان دهان و گلو
Wednesday, January 29
حكايت هولناك وزارت بهداشت در مورد سقط جنين
Monday, January 27
مهريه و تعداد سكه هاي رويايي .. آري يا خير؟
Friday, January 24
ازدواج، استخوان مردان را قوی‌تر می‌کند
Tuesday, January 21
راه اندازی سایت آموزش مسايل جنسی
Thursday, January 16
تاثيرات عرف و قانون در كاهش نرخ ازدواج
Thursday, January 09
ترفندهاي برخي بزه كاران براي فريب در سايتهاي دوست يابي
Sunday, January 05
باز هم خبر خوش وصلت و ازدواج
Monday, December 30
سرنوشت اسب و زوج بي اختلاف
Wednesday, December 25
تفکیک جنسیتی مانـع ازدواج در دانشگاه است
مصاحبه مجله فناوري پيوست با مدير و بنيان گذار موسسه امين
مصاحبه برنا با مدیر و بنیان گذار موسسه امین
Monday, December 16
علل عدم گرایش مردان جوان به ازدواج
گزارشي خلاصه از علل طلاق در ايران
Wednesday, December 11
افزایش ۳۱ درصدی ازدواج موقت، کاهش ازدواج و افزایش طلاق در هفت ماه نخست 92
تجردهای ناخواسته دختران تحت بررسی
ازدواج يك وزنه سنگین تعهدات اجتماعی و اقتصادی
Tuesday, December 10
تغيير جنسيت يك زوج
Monday, December 09
نتایج زیان بار سرگردانی مراکز مشاوره ازدواج در انتظار مجوز ، برای جوانان
آموزش مجدد پیشگیری از ایدز در دبیرستان‌ها
Wednesday, December 04
مردان براي ازدواج دنبال زن شاغلند؟
Sunday, December 01
قرا‌يتي : بايد سن ازدواج به 13 - 14 سالگي برسد!!!!
Saturday, November 30
تستي براي تعيين ميزان عشق
Wednesday, November 27
زندگی مدرن \'میل جنسی را کم می‌کند\'
Monday, November 25
یک چهارم از مردان قربانی تجاوز، تعقیب، ویا خشونت خانگی
Monday, November 18
2350 زنداني مهريه و نفقه در كشور وجود دارد

مطالب قدیمی تر

عندالاستطاعه و عند المطالبه بودن مهريه
مهريه



مهریه از زمره منابع مالی حقوق زنان در حقوق ایران است كه عموماً، به هنگام خواستگاری و نامزدی از سوی بزرگان و خانواده‌ها یا زوجین تعیین می‌گردد.


 مهر (با كسره) به معنای محبت، دوستی، خورشید و آفتاب بوده و مهر (با فتحه) به مفهوم كابین، قباله، صداق، صداقیه، قرض و مهریه می‌باشد.


 


در زبان و ادبیات فارسی در مورد ازدواج و مهریه، داستان‌ها و ضرب‌المثل‌های فراوانی از وقایع شادی و غم‌انگیز وجود دارد كه ادبیات دیگر ملل فاقد آنند. برخلاف گذشته، به لحاظ برخاستن صفا و سادگی از میان خانواده‌ها و ظهور تظاهر، منیت و تشریفات چشم و هم‌چشمی در بین پسران و دختران، تعیین و درج مهریه‌های كلان در عقدنامه‌ها و عدم امكان پرداخت آنها از سوی مردان و هدایت آنان به سوی زندان و به هم ریختن كانون گرم خانواده‌ها و توسعه ی روزافزون «بحران مهریه»، امری شایع و كاملاً متعارف شده و جدای از تهران و شهرهای بزرگ كشور ، به شهرستان‌ها نیز سرایت كرده است.


 


 

 

تحلیل و نقد بخشنامه عندالاستطاعه بودن مهریه

طبق ماده 10 قانون مدنی، توافق و قراردادهای خصوصی افراد در صورت عدم مخالفت صریح با قانون، نسبت به آنها نافذ است.

همچنین، برابر ماده 1119 همان قانون، طرفین عقد نكاح می‌توانند هر شرطی كه مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بگنجاند، مانند آنكه شرط شود هر گاه شوهر زن دیگر بگیرد یا در مدت معینی غایب شود یا ترك انفاق نماید یا علیه حیات زن سوء قصد كند یا سوء رفتاری نماید كه زندگانی آنها با یكدیگر غیرقابل تحمل شود.

طلاق جایز می شود.

 

در گذشته زوج در صورت عدم توانایی در پرداخت مهریه با طرح ادعای اعسار و جلب معافیت از تودیع نقدی آن، از پرداخت دفعی مهریه ی همسر خویش معاف می‌گشت، به همین ترتیب، در عندالاستطاعه بودن مالی مرد، فرض بر پرداخت مهریه براساس توانایی حاصله مرد در هر زمانی است؟!

 

 معهذا این سؤال مطرح است كه در ملاك استطاعت مرد چیست؟ مرجع و  نحوه احراز آن كدام است؟ ضمانت اجرای بخشنامه فوق چیست؟ و درصورت پنهان كاری مرد، مبنی‌بر مخفی سازی یا انتقال پنهانی اموال خود، راه استفیای حقوق زن چه می‌باشد؟ پاسخ به موارد فوق، اشكالات عملی و معایب وارد بر بخشنامه مزبور را نمایان خواهد ساخت. این بخشنامه دارای معایب و آثار فراوانی است كه اجمالاً به آن پرداخته شود:

 

الف – دخالت سازمان ثبت اسناد و املاك در امر قانون‌گذاری:

طبق اصل 71 قانون اساسی، قانون‌گذاری و وضع قوانین در عموم مسائل در حدود مقرر در قانون اساسی در صلاحیت مجلس شورای اسلامی (قوه مقننه) بوده و سایر مراجع مجاز به تفنین در این باره نمی‌باشند.

 با وجود صراحت مذكور در اصل فوق و تجویز توافق و درج شروط ضمن عقد نكاح در عقدنامه طبق مواد 10 و 1119 قانون مدنی و اصول كلی حقوقی- بخشنامه مزبور می‌تواند به نوعی قانون‌گذاری جهت تعیین حقوق شرعی و قانونی زنان و دخالت در امر تقنینی كشور تلقی گردد، ضمن آنكه بخشنامه فوق برخلاف «اصل تحكیم و پاسداشت خانواده‌ها و حرمت و حقوق زنان» بوده و نوعاً مغایر با اهداف مذكور در اصل 21 قانون اساسی در جهت احیای حقوق مادی و معنوی آنها تلقی می‌گردد.

 

ب – آثار حقوقی مترتب بر بخشنامه:

تا قبل از وضع این بخشنامه، اصل بر دین زوج نسبت به زوجه در مهریه و عندالمطالبه بودن آن بوده است، بر این اساس، صرف مطالبه مهریه از سوی زن و عدم امكان ارائه دلائل مثبته پرداخت آن از سوی مرد، حكم به محكومیت وی و روانه شدن به زندان ( در صورت دادخواست زن و عدم پرداخت مهر از طرف مرد) می‌گردید و مرد می‌بایست ادعای خویش را در مقام مدعی اعسار در عدم پرداخت نقدی مهریه برای دادگاه به اثبات می‌رساند.

 

در این حالت، بسیاری از مردان با هدف جلوگیری از دستیابی همسران خویش به اموال آنها، نسبت به انتقال یا مخفی ساختن آنها اقدام كرده و دست آنان نیز كوتاه و خرما بر نخیل؟

از این رو، زنان در این حالت، در معرفی و تحصیل اموال همسر خویش دچار مشكلات عملی فراوانی بودند و چه بسا، سرخورده از طرح دعوی مهریه؟! معهذا، در صورت عمل به بخشنامه فوق، صرفنظر از اجحاف فراوان به زن جهت استیفای حق شرعی و قانونی خود در عمل ، ملاك حصول به مهریه در گروه مستطیع شدن زوجه قرار می‌گیرد.

 

 این بدان معناست كه ممكن است مرد هیچ‌گاه توانمند نگشته یا توانمندی خویش را مخفی سازد و یا امكان اثبات تمكن مالی وی از سوی همسرش میسور نگردد. خصوصاً‌ آن كه متعاقب وقوع طلاق یا زندگی غیرمشترك زوجین به لحاظ اختلاف فیمابین، امكان شناسایی اموال وی یا احراز ملائت او در عمل، مقدور نمی‌باشد، به علاوه، برخلاف دعوای اعسار در وضعیت فوق در این حالت، زن باید مراتب استطاعت مرد را به اثبات رساند كه این موضوع نیز بنا به دلایل فوق ممتنع و به لحاظ اجرایی، كاملاً مشكل‌ساز می‌باشد.

 

علاوه بر این، بخشنامه فوق به دلیل مشكلات اجرایی مترتب بر آن، موجد افزایش دعاوی حقوقی یا كیفری فی‌مابین زوجین می‌گردد. این گونه است كه مهریه به عنوان حق شرعی و قانونی زن با وجود «عندالمطالبه بودن آن» در هاله‌ای از ابهام قرار خواهد گرفت: در صورت نقل و انتقال اموال مرد- زن مجبور به تعقیب كیفری وی از حیث «معامله به قصد فرار از دین» گشته و با اثبات این ادعای برعهده او به عنوان شاكیه قرار گرفته و فرض اثبات ادعای توانایی و استطاعت مرد در پرداخت مهریه بر ذمه زن به عنوان مدعی قرار می‌گیرد.

 

در این وصف (عندالاستطاعه بودن مال زوج) فرصت فراوانی جهت واگذاری و هرگونه انتقال اموال مرد فراهم گشته و امكان اثبات توانایی مالی وی برای زن با مشكلات عملی و اجرایی متعددی، خصوصاً‌ با خروج زوج از كشور در حین رسیدگی به دعوی مهریه و انتقال اموال خود به غیر مواجه می‌گردد.

 

همین امر مستوجب طرح دعوی حقوقی مربوطه از سوی زن نسبت به مرد خواهد بود. این نكته خود در تعارض آشكار با حقوق و منافع زنان و مغایرت با اصول مقرر در قانون اساسی و مستلزم بازبینی و ابطال آن در آتیه می‌باشد.

علاوه بر این، بخشنامه مزبور می‌تواند به نوعی در تعارض با منافع ملی محسوب گردد. زیرا، دعوی مهریه به لحاظ مالی بودن آن مستلزم تودیع هزینه دادرسی از سوی خواهان (زن) بوده و در صورت عدم توانایی زن به پرداخت هزینه فوق‌ و طرح ادعای اعسار و اثبات آن، تأدیه هزینه دادرسی در نهایت برعهده زوج به عنوان محكوم علیه آتی قرار می‌گیرد.

 

 معهذا طبق بخشنامه مزبور، زمان تودیع هزینه‌های دادرسی دعاوی بانوان از سوی مرد محكوم علیه در صندوق دادگستری مشخص نبوده و ضمن مشمول مرور زمان شدن آن، ممكن است به لحاظ متواری شدن محكوم علیه یا خروج از كشور (خصوصاً‌  قبل از قطعیت حكم مهریه) اساساً‌ امكان دریافت آن به مانند مهریه زن از وی در عمل مقدور نباشد.

در مقاله ی بعد به بررسی "معایب و محاسن بخش نامه ی عندالاستطاعه بودن مهریه " خواهیم پرداخت .

 اكنون مسئله مهر یا همان «عبارت معروف كی داده، كی گرفته...؟!»، به عنوان ركن اصلی ازدواج، چنان عرصه را بر زندگی‌ها تنگ گرفته كه «عاقلان از دست دادند اختیار خویش» و به قولی، ازدواج، آب زندگی است كه خورده، پشیمان و نخورده هم پشیمان! در حال حاضر، مطالبه ی مهریه، نخستین دعوی حقوقی بین زن و مرد بوده كه در صورت عدم پرداخت آن از سوی زوج، زندان پذیرای وی به عنوان محكوم علیه می‌باشد.

 

در همین ارتباط و به منظور زندان‌زدایی و رهایی آقایان از قید زندان‌ها، راهكارهای متعددی در محافل قانونی و مراجع مختلف پیشنهاد و مطرح شده است.

 «تعیین سقف برای تعیین مهریه» و اخیراً، بخشنامه ی معاونت محترم قوه قضائیه و ریاست سازمان ثبت اسناد و املاك كشور در خصوص «عند الاستطاعه بودن مهریه» و آثار حاصل از آن در بین خانواده‌ها و جامعه حقوقی كشور، از جمله مهمترین رهیافت‌های مزبور بوده است و تفسیرها و شایعات زیادی از جمله : «برداشتن زندان نسبت به مهریه و عدم پرداخت آن از سوی مردان و...»

این مقاله، نگاهی كوتاه به نظام حقوقی مهریه در ایران و بحران حاصل از آن در بین خانواده‌ها و جامعه و نقد و بررسی بخشنامه ی مزبور دارد.

 

مهر، توافق مالی فیمابین زن و مرد به هنگام عقد نكاح بوده و نوع الزام قانونی و شرعی است كه بر شوهر تحمیل می‌شود و زوجین می‌توانند به هنگام عقد یا پس از آن، مقدار مهر را به تراضی تعیین نمایند.

مهر، عندالمطالبه بوده و زوجه، به محض انعقاد عقد نكاح، مالك آن می‌شود. این مالكیت نسبت به نصف مهر، مستقر و نسبت به بخش باقیمانده، متزلزل و منوط به انجام زناشویی زوجین می‌باشد.

 

 مهر به انواع مهرالمسمی، مهرالسنه (مهر محمدی)، مهرالمثل، مهرالمتعه تقسیم می‌گردد و ضروری است مال مورد مهر، مالیت داشته و قابل تملیك و نقل و انتقال (نسبت به زن) باشد. مهر باید معین و معلوم بوده و قدرت بر تسلیم مرد نیز بدان شرط است.

 

وضعیت‌های حقوقی مهر

حالات و وضعیت‌های حقوقی متعددی بر مهریه مترتب است: «تعهد ثالث به پرداخت مهر ، تعیین مهر توسط ثالث یا شوهر ، تعیین مهر توسط زن ، شرط مدت یا قرار اسقاط برای پرداخت مهر، مهر و فسخ نكاح ، وجود و ظهور تلف و عیب در مهر، مرگ شوهر قبل از تعیین مهر ، مهر و بطلان نكاح ، مهر مجهول و ملك غیر، قرار دادن یك مهر برای دو زن ، مهر و حق حبس (حق امتناع زوجه در تمكین به مرد)، مهر و ارتداد زوج و مهر و فوت زوجین، از جمله آنها بوده و هر یك دارای آثار حقوقی خاص خویش می‌باشد.

 

 در نكاح دائمی، می‌توان مهر تعیین نكرد یا پس از وقوع عقد، بر میزان آن توافق نمود و عدم تعیین مهر موجب بطلان آن نخواهد بود، ولی در نكاح موقت، تعیین مهر به مانند مدت، شرط است و عدم ذكر مهر در آن، موجب بطلان عقد خواهد بود.

 

نحوه محاسبه مهریه

چنانچه مهریه وجه نقد بوده و زوجین هنگام وقوع عقد برای وصول آن به ترتیب خاص توافق نكرده باشند، به ترتیب ذیل عمل می‌گردد: متوسط شاخص‌های سال قبل، تقسیم بر متوسط شاخص‌های سال وقوع عقد و نتیجه حاصل ضربدر مبلغ مهریه مندرج در عقدنامه. مهریه مزبور، متناسب با تغییر شاخص‌های قیمت سالانه زمان تأدیه نسبت به سال اجرای عقد كه توسط بانك مركزی تعیین و به قوه قضاییه ابلاغ می‌گردد، محاسبه و پرداخت خواهد شد.

 

مع هذا در صورتی كه مهریه به‌عنوان سكه، ملك و مانند آنها باشد، طریق محاسبه ی آن، وضعیت مهر به قیمت روز بوده و ملاك قیمت روز نیز، زمان تأدیه و پرداخت مهریه می‌باشد.

نحوه ی وصول مهریه

در حال حاضر، نحوه ی وصول و مطالبه ی مهریه از طریق محاكم دادگستری و مراجع ثبتی می‌باشد.

وصول مهریه از طریق مراجع ثبتی نیز منوط به درخواست زوجه از دفتر ازدواج فیمابین با همسر خویش و صدور اجراییه ثبتی و طی تشریفات قانونی مقرر بوده و در هر دو حالت، می‌توان نسبت به توقیف و بازداشت اموال زوج اقدام كرد.

 

 با این وجود، نمی‌توان به طور توامان در مقام وصول مهریه از طریق مراجع مزبور برآمد مگر نسبت به بخشی از آن در یك مرجع و بخشی دیگر در مرجع بعدی. در صورت قطعیت حكم محكومیت زوج به پرداخت مهریه و صدور و ابلاغ اجراییه درخواستی از طرف زوجه (محكوم‌له) از سوی دادگاه صادر كننده‌ رای‌ حكم صادره متعاقب انقضای موعد قانونی (10 روز از تاریخ ابلاغ اجراییه)، حسب درخواست زوجه از سوی اجرای احكام دادگاه خانواده به موقع اجرا گذارده می‌شود.

 

در صورت توقیف اموال مرد از قبل، نسبت به انتقال عینی یا تخصیص عملی آن به زوجه اقدام و در صورت نداشتن مال، بنا به درخواست زن به استناد ماده 2 قانون نحوه اجرای محكومیت‌های مالی نسبت به حبس و بازداشت مرد به عنوان محكوم علیه پرونده مهریه اقدام می‌گردد.

 

 علاوه بر این، تا سال 1384، مرد می‌بایست ضمن رفتن به زندان نسبت به تقدیم دادخواست اعسار و تقسیط در پرداخت مهریه وفق ماده 3 قانون مزبور عمل می‌كرد. با این وجود، متعاقب صدور رای هیأت عمومی دیوان عالی كشور در سال 1384، قید فوق برداشته شد و ضرورتی به طرح دادخواست اعسار زوج از زندان نمی‌باشد.

 

شایان ذكر است طبق ماده 10 قانون مدنی، زوجین می‌توانند هر توافقی در خصوص پرداخت مهریه و افزایش یا كاهش نمایند. فوت زوج پس از وقوع نكاح، تأثیری در مالكیت زن بر مهر ندارد و زن می‌تواند كل مهر را از ماترك شوهر استیفاء نماید و در صورت فوت زن، حق مذكور به ورثه ی او منتقل می‌شود.

 

 به علاوه، نوعروسان جوان طبق ماده 1085 قانون مزبور می‌توانند از تمكین شوهر خویش امتناع كرده و هرگونه تمكین خود را به استناد «حق حبس فوق» منوط به تادیه كامل مهریه خویش از زوج نمایند.

 

عندالمطالبه و عندالاستطاعه بودن مهریه

گفتیم كه مهریه، عندالمطالبه بوده و بر ذمه شوهر می‌باشد و به محض انعقاد نكاح، مالك آن می‌گردد، مگر آنكه نسبت به پرداخت آن، ترتیبی بین آنها مقرر گردد. از این‌رو، غالباً عبارت «عندالمطالبه بودن مهر» در اسناد نكاحیه درج و ضمن تفهیم به زوج، به توشیح وی و زوجه می‌رسد و این، آغاز بدفرجام زوج در صورت عدم حصول به تفاهم و سازگاری با همسر خویش در زندگی آتی و مشترك است و همین نافرجامی، به شرح آتی، وی را بس!

 

با این وجود، در حال حاضر، عموماً مهریه وسیله متعارفی برای تبدیل شدن این حق شرعی و قانونی زنان جهت تنبیه مردان و طرح دعاوی حقوقی متعدد در محاكم خانواده و ظهور و توسعه روزافزون «پدیده مذموم زندانیان مهریه» شده است.

 

 اخیراً در پی تغییر اصلاح و بازنگری قوانین مهریه و تغییر نگرش‌های فرهنگی نادرست نسبت به آن و تعدیل وضعیت مهریه‌های سنگین، معاونت محترم قوه قضائیه و ریاست سازمان ثبت اسناد و املاك كشور و طی بخشنامه‌ای، سردفتران ازدواج كشور را مكلف به ثبت توافق زوجین بر عندالاستطاعه مالی بودن زوج در پرداخت مهریه، به صورت شرط ضمن  عقد نكاح و درج آن در نكاحیه و امضای زوجین نموده است.

 

با انتشار و انعكاس این بخشنامه، قضاوت‌ها و برداشت‌هایی متفاوتی در بین حقوقدان‌ها و خانواده‌ها، خصوصاً زنان مطرح شد و شایعات متعددی مبنی‌بر حذف مهریه در حقوق مالی زوجه، برداشتن زندانیان مهریه و رهایی آقایان و بلاتكلیف ماندن دعاوی مربوطه و مانند آنها در جامعه مطرح شده و به سرعت رواج یافته است.

 

 صرف نظر از نادرست بودن قضاوت‌های مزبور، صدور این بخشنامه به زعم تدوین‌كنندگان آن، گامی مناسب در راه تعدیل وضعیت زندانیان مهریه و كاهش آنها و مهار نسبی بحران مهریه در خانواده‌های ایرانی است، اما تحلیل آتی، حكایت از صحیح نبودن نگرش مزبور و ظهور آثار پیش‌بینی نشده و غیرقابل جبران بر سرنوشت خانواده‌ها، خصوصاً زنان به عنوان دارندگان حق شرعی و قانونی فوق (مهریه) دارد.

تحلیل و نقد بخشنامه عندالاستطاعه بودن مهریه

طبق ماده 10 قانون مدنی، توافق و قراردادهای خصوصی افراد در صورت عدم مخالفت صریح با قانون، نسبت به آنها نافذ است.

همچنین، برابر ماده 1119 همان قانون، طرفین عقد نكاح می‌توانند هر شرطی كه مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بگنجاند، مانند آنكه شرط شود هر گاه شوهر زن دیگر بگیرد یا در مدت معینی غایب شود یا ترك انفاق نماید یا علیه حیات زن سوء قصد كند یا سوء رفتاری نماید كه زندگانی آنها با یكدیگر غیرقابل تحمل شود.

طلاق جایز می شود.

 

در گذشته زوج در صورت عدم توانایی در پرداخت مهریه با طرح ادعای اعسار و جلب معافیت از تودیع نقدی آن، از پرداخت دفعی مهریه ی همسر خویش معاف می‌گشت، به همین ترتیب، در عندالاستطاعه بودن مالی مرد، فرض بر پرداخت مهریه براساس توانایی حاصله مرد در هر زمانی است؟!

 

 معهذا این سؤال مطرح است كه در ملاك استطاعت مرد چیست؟ مرجع و  نحوه احراز آن كدام است؟ ضمانت اجرای بخشنامه فوق چیست؟ و درصورت پنهان كاری مرد، مبنی‌بر مخفی سازی یا انتقال پنهانی اموال خود، راه استفیای حقوق زن چه می‌باشد؟ پاسخ به موارد فوق، اشكالات عملی و معایب وارد بر بخشنامه مزبور را نمایان خواهد ساخت. این بخشنامه دارای معایب و آثار فراوانی است كه اجمالاً به آن پرداخته شود:

 

الف – دخالت سازمان ثبت اسناد و املاك در امر قانون‌گذاری:

طبق اصل 71 قانون اساسی، قانون‌گذاری و وضع قوانین در عموم مسائل در حدود مقرر در قانون اساسی در صلاحیت مجلس شورای اسلامی (قوه مقننه) بوده و سایر مراجع مجاز به تفنین در این باره نمی‌باشند.

 با وجود صراحت مذكور در اصل فوق و تجویز توافق و درج شروط ضمن عقد نكاح در عقدنامه طبق مواد 10 و 1119 قانون مدنی و اصول كلی حقوقی- بخشنامه مزبور می‌تواند به نوعی قانون‌گذاری جهت تعیین حقوق شرعی و قانونی زنان و دخالت در امر تقنینی كشور تلقی گردد، ضمن آنكه بخشنامه فوق برخلاف «اصل تحكیم و پاسداشت خانواده‌ها و حرمت و حقوق زنان» بوده و نوعاً مغایر با اهداف مذكور در اصل 21 قانون اساسی در جهت احیای حقوق مادی و معنوی آنها تلقی می‌گردد.

 

ب – آثار حقوقی مترتب بر بخشنامه:

تا قبل از وضع این بخشنامه، اصل بر دین زوج نسبت به زوجه در مهریه و عندالمطالبه بودن آن بوده است، بر این اساس، صرف مطالبه مهریه از سوی زن و عدم امكان ارائه دلائل مثبته پرداخت آن از سوی مرد، حكم به محكومیت وی و روانه شدن به زندان ( در صورت دادخواست زن و عدم پرداخت مهر از طرف مرد) می‌گردید و مرد می‌بایست ادعای خویش را در مقام مدعی اعسار در عدم پرداخت نقدی مهریه برای دادگاه به اثبات می‌رساند.

 

در این حالت، بسیاری از مردان با هدف جلوگیری از دستیابی همسران خویش به اموال آنها، نسبت به انتقال یا مخفی ساختن آنها اقدام كرده و دست آنان نیز كوتاه و خرما بر نخیل؟

از این رو، زنان در این حالت، در معرفی و تحصیل اموال همسر خویش دچار مشكلات عملی فراوانی بودند و چه بسا، سرخورده از طرح دعوی مهریه؟! معهذا، در صورت عمل به بخشنامه فوق، صرفنظر از اجحاف فراوان به زن جهت استیفای حق شرعی و قانونی خود در عمل ، ملاك حصول به مهریه در گروه مستطیع شدن زوجه قرار می‌گیرد.

 

 این بدان معناست كه ممكن است مرد هیچ‌گاه توانمند نگشته یا توانمندی خویش را مخفی سازد و یا امكان اثبات تمكن مالی وی از سوی همسرش میسور نگردد. خصوصاً‌ آن كه متعاقب وقوع طلاق یا زندگی غیرمشترك زوجین به لحاظ اختلاف فیمابین، امكان شناسایی اموال وی یا احراز ملائت او در عمل، مقدور نمی‌باشد، به علاوه، برخلاف دعوای اعسار در وضعیت فوق در این حالت، زن باید مراتب استطاعت مرد را به اثبات رساند كه این موضوع نیز بنا به دلایل فوق ممتنع و به لحاظ اجرایی، كاملاً مشكل‌ساز می‌باشد.

 

علاوه بر این، بخشنامه فوق به دلیل مشكلات اجرایی مترتب بر آن، موجد افزایش دعاوی حقوقی یا كیفری فی‌مابین زوجین می‌گردد. این گونه است كه مهریه به عنوان حق شرعی و قانونی زن با وجود «عندالمطالبه بودن آن» در هاله‌ای از ابهام قرار خواهد گرفت: در صورت نقل و انتقال اموال مرد- زن مجبور به تعقیب كیفری وی از حیث «معامله به قصد فرار از دین» گشته و با اثبات این ادعای برعهده او به عنوان شاكیه قرار گرفته و فرض اثبات ادعای توانایی و استطاعت مرد در پرداخت مهریه بر ذمه زن به عنوان مدعی قرار می‌گیرد.

 

در این وصف (عندالاستطاعه بودن مال زوج) فرصت فراوانی جهت واگذاری و هرگونه انتقال اموال مرد فراهم گشته و امكان اثبات توانایی مالی وی برای زن با مشكلات عملی و اجرایی متعددی، خصوصاً‌ با خروج زوج از كشور در حین رسیدگی به دعوی مهریه و انتقال اموال خود به غیر مواجه می‌گردد.

 

همین امر مستوجب طرح دعوی حقوقی مربوطه از سوی زن نسبت به مرد خواهد بود. این نكته خود در تعارض آشكار با حقوق و منافع زنان و مغایرت با اصول مقرر در قانون اساسی و مستلزم بازبینی و ابطال آن در آتیه می‌باشد.

علاوه بر این، بخشنامه مزبور می‌تواند به نوعی در تعارض با منافع ملی محسوب گردد. زیرا، دعوی مهریه به لحاظ مالی بودن آن مستلزم تودیع هزینه دادرسی از سوی خواهان (زن) بوده و در صورت عدم توانایی زن به پرداخت هزینه فوق‌ و طرح ادعای اعسار و اثبات آن، تأدیه هزینه دادرسی در نهایت برعهده زوج به عنوان محكوم علیه آتی قرار می‌گیرد.

 

 معهذا طبق بخشنامه مزبور، زمان تودیع هزینه‌های دادرسی دعاوی بانوان از سوی مرد محكوم علیه در صندوق دادگستری مشخص نبوده و ضمن مشمول مرور زمان شدن آن، ممكن است به لحاظ متواری شدن محكوم علیه یا خروج از كشور (خصوصاً‌  قبل از قطعیت حكم مهریه) اساساً‌ امكان دریافت آن به مانند مهریه زن از وی در عمل مقدور نباشد.

 


منابع:


- دكتر مدرس، علی. مقدمه‌ای بر مهر


- زمانی درمزاری، ‌محمدرضا. حقوق خانواده به زبان ساده (راهنمای عملی نحوه مطالبه و وصول مهریه در محاكم دادگستری و مراجع ثبتی)، جلد اول، چاپ دوم، انتشارات بهنامی، 1385


- زمانی درمزاری، محمدرضا. حقوق خانواده به زبان ساده (ازدواج و طلاق)، جلد دوم، چاپ اول، انتشارات فرانك، 1384


- آرشیو حقوقی مؤسسه حقوقی نیك داد. فایل حقوق خانواده و دعاوی خانوادگی، 85-1381  








نویسنده : محمدرضا زمانی درمزاری
سايت تبيان

© کپی رایت توسط : موسسه فرهنگي خانواده امين (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .

نوشته شده در تاریخ : 10 دي ماه ، 1387 (7656 مشاهده)

[ بازگشت ]
Content ©
 
Home Counseling Goals Permits About Us Biography Archive Contact FAQ Email
 

 

Copyright (c) 2004. Amin Family Cultural Institute. All rights reserved.

Develop By Babak Shirpour