رفتن به نوشته‌ها

احساس امنیت در خانه های امن زنان: آلمان

“پروانه” در حالیکه در هوای مه گرفته آلمان عینکی دودی بر چشم دارد مدام اشک می ریزد. درهم ریخته و پریشان است .”دیگر نمی توانم تحمل کنم، دیگر جرات نمی کنم به آن خانه بر گردم این بار حتما مرا می کشد.” زنان ایرانی در آلمان که مورد خشونت های خانوادگی قرار می گیرند همگی به خانه های امن زنان راه نمی یابند. این موضوع گاه به دلیل عدم اطلاع و دست یابی آنها به این خانه هاست و گاه علل فرهنگی دارد. حفظ آبرو ی خانواده و پای بندی به سنن خانواده در ایران آنها را به تحمل وا می دارد. این سخنان زنی است که تنها جسمش آسیب ندیده، روانش نیز در هم شکسته. تحقیر شده است و احساس بی پناهی می کند. آسیب های روانی ناشی از خشونت ها ی خانگی تا مدت ها در زنان باقی می ماند. اعتماد به نفس آنها را از بین میبرد. زندگی در حالت ترس دائم در دراز مدت زنان را بیمار می کند. درمان ایـن بیماری ها تا زمانی که علل آن از میان نرفته است امکان ندارد. خشونت علیه زنان ابعاد جهانی دارد. در کشورهای مختلف راه حل های مقابله با آن متفاوت است. خانه های امن زنان امکانی است که می تواند زنان را در شرایطی که مورد خشونت قرار گرفته اند و یا در معرض خطرخشونت هستند، مخافظت کند. زنان ایرانی در آلمان که مورد خشونت های خانوادگی قرار می گیرند همگی به خانه های امن زنان راه نمی یابند. این موضوع گاه به دلیل عدم اطلاع و دست یابی آنها به این خانه هاست و گاه علل فرهنگی دارد. حفظ آبروی خانواده و پای بندی به سنن خانواده در ایران آنها را به تحمل وا می دارد. دفاتر مشاوره خانواده و دفاتر مشاوره خاص زنان از محل هایی هستند که زنان را در شرایطی که مورد خشونت واقع شده اند یاری می رسانند. مشاور اجتماعی زنان یافتن جا در این خانه ها به دلیل تقاضای زیاد معمولا ممکن نیست. به علاوه مشکل دیگری که در مورد زنان ایرانی – مثل زنان خارجی دیگر – وجود دارد، وابسته بودن ویزای اقامت برخی زنان به شوهرانشان است. این گروه زنان وقتی خانه را ترک می کنند اقامتشان به خطر می افتد. بهشید نجفی خانم “بهشید نجفی”، مشاور اجتماعی زنان در دفتر آگیسرا، سالهاست که با زنان مورد خشونت واقع شده، روبروست. در مدت سیزده سالی که به سمت مشاوره زنان مشغول کار است زنان ایرانی زیادی به او مراجعه کرده اند که از خشونت های خانوادگی در رنج بوده اند. خانم نجفی می گوید: “متاسفانه همواره برای زنانی که مورد خشونت قرار می گیرند امکان رفتن به خانه های زنان وجود ندارد. یافتن جا در این خانه ها به دلیل تقاضای زیاد معمولا ممکن نیست. به علاوه مشکل دیگری که در مورد زنان ایرانی – مثل زنان خارجی دیگر – وجود دارد، وابسته بودن ویزای اقامت برخی زنان به شوهرانشان است. این گروه زنان وقتی خانه را ترک می کنند اقامتشان به خطر می افتد.” او اضافه می کند: “رفتن به خانه های زنان با وجود اینکه امنیت آنها را تامین می کند اما دشواری های دیگری هم در پی دارد. بطور مثال دور شدن از محیطی که به آن عادت داشتند و یا در صورت وجود بچه ها دشواری هایی که در وضعیت کودکستان و یا مدرسه آنها بوجود می آید. موضوع دیگر دیدار بچه ها با پدرانشان است که به دلیل مخفی بودن محل زندگی مادران دشواریهایی ایجاد می کند که معمولا می باید اداره جوانان راه حلی برای آن پیدا کند.” فعال در خانه های امن ما برای زنان حتی پرونده هم تشکیل نمی دهیم. آدرس زنان ساکن این خانه ها حتی از ادارات دولتی هم مخفی نگه داشته می شود. در صورت لزوم ما خودمان با ادارات در تماس هستیم پروانه اعظمی خانم نجفی در ادامه به قانونی که در سال ۲۰۰۲ در آلمان تصویب شد اشاره می کند و می گوید: “این قانون به طور کلی برای حمایت از افرادی است که در معرض خشونت هستند که طبعا بیشتر زنان را شامل می شود. بر اساس این قانون اگر خشونت علیه زن توسط پلیس تائید شود – به طور مثال زن مورد ضرب و شتم قرار گرفته باشد – مرد باید خانه را تر ک کند. او در ابتدا باید ده روز دور از خانه بماند. این حکم از سوی دادگاه قابل تمدید است. اما زنان در اغلب موارد احساس امنیت نمی کنند و ترجیح می دهند به خانه های زنان بروند.” حضور کارمندان زن ایرانی برای اداره خانه های امن زنان در کلن برای زنان ایرانی ساکن این شهر جنبه مثبتی قلمداد می شود. خانم “پروانه اعظمی” دوازده سال است که در شهرهای مختلف آلمان در خانه های امن زنان فعالیت داشته است. او از تجربیات خود و چگونگی اداره خانه های زنان چنین می گوید: “خانه های امن زنان در آلمان دنباله و نتیجه فعالیت جنبشهای زنان در آلمان هستند. اولین خانه زنان در اروپا در سال ۱۹۷۱ در لندن تشکیل شد و پنج سال بعد از آن همزمان در برلین و کلن در آلمان خانه های زنان بوجود آمدند.” یک زن ایرانی ساکن آلمان زندگی در خانه زنان سختی های خودش را دارد، به هر حال زندگی جمعی است با مشکلاتی که می تواند داشته باشد اما احساس امنیتی به من می دهد که سالها کم داشتم… پروانه خانم اعظمی در ادامه می گوید: “خانه های زنان آلمان چند اصل را رعایت می کنند : اول استقلال است که به معنای استقلال از دولت و کلیسا است و دیگر استقلالی که خود زنان در مورد تصمیم گیری برای خود دارند. آمدن آنها و ماندن و یا رفتنشان به خواست خودشان صورت می گیرد. کار ما با زنان بر اساس باور خشونتی است که بر آنها رفته است. دیگر اینکه زنها درجستجوی حمایت هستند. این حمایت ما از آنها همه جانبه است. ضمن اینکه ما به آنها حق می دهیم که در خانه زنان هم بخواهند با نام مستعار و یا هویتی تازه زندگی کنند.” در خانه زنان تمام مشخصات زنان مخفی نگه داشته می شود. خانم اعظمی می گوید: “ما برای زنان حتی پرونده هم تشکیل نمی دهیم. آدرس زنان ساکن این خانه ها حتی از ادارات دولتی هم مخفی نگه داشته می شود. در صورت لزوم ما خودمان با ادارات در تماس هستیم.” استفاده از این خانه ها مجانی است. اما با توجه به کمبود جا و تقاضای زیاد زمان اقامت در این مراکز کوتاه مدت است. خانم اعظمی در این باره می گوید: “ما مجبور شده ایم زمان یک سال و نیمی را برای اقامت زنان در نظر بگیریم که در سالهای اخیر تا قبل از این زمان زنان توانسته اند برای خود خانه ای پیدا کنند.در ساعات غیر اداری اداره امور خانه ها به عهده زنانی است که در آنجا زندگی می کنند.” وقتی “پروانه” بعد از چند ماه دوباره می آید آراسته است و قیافه ای آرام دارد او با لبخندی می گوید: “زندگی در خانه زنان سختی های خودش را دارد، به هر حال زندگی جمعی است با مشکلاتی که می تواند داشته باشد اما احساس امنیتی به من می دهد که سالها کم داشتم.”

روز جهانی زن در پیش روست. روزی که برای احقاق حقوق زنان برگزار می شود. اما در کنار تاکید بر حقوق زنان و تلاش برای رسیدن به توازن جنسیتی، یادآوری برخی نکات دشوار و حتی پرخطر در زندگی آنها شاید ضروری تر باشد. از جمله این نکات، خشونت و تاثیر اختلافات خانوادگی بر زندگی زنان و دختران بی پناه است. کشورهای غربی چند دهه ای است که به پشتوانه مطالعاتی که در زمینه حل این مشکلات انجام داده اند، برپا کردن خانه های امن را مفید و ضروری دیده اند. ناهید کشاورز، مشاور امور مهاجران در آلمان، نگاهی دارد به وضعیت خانه های امن در این کشور و تجربه زنان ایرانی که به این مراکز مراجعه کرده اند:

اولین باشید که نظر می دهید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی : لطفا پاسخ صحیح را وارد کنید! *